Hakkımızda  -  İletişim
Arama  

 
  BİLGİ BANKASI
 
Prematüre
Yenidoğan
Aylara Göre Gelişim
Anne Sütü ve Emzirme
Yaşa Göre Beslenme
Kalp Hastalıkları
Kan Hastalıkları
Bulaşıcı Hastalıklar ve Enfeksiyonlar
Sindirim Sistemi
Ürogenital Sistem Hastalıkları
Beyin Hastalıkları
Alerji ve Astım
Endokrin Sistem (Hormonlar)
Romatoloji
Parazitler
Çocuk Güvenliği
Çocuk Onkolojisi
  SÖZLÜK
  BRANŞ DOKTORLARI
Çocuk Cerrahisi
Kulak Burun Boğaz
Plastik Cerrahi
Ortopedi
Pedodonti ( Diş Hekimliği )
Beslenme ve Diyet
Evcil Hayvanlar
Dermatoloji
Göz Hastalıkları
GÖZ HASTALIKLARI
 

 
  TETKİK VE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ
ENDOSKOPİ NEDİR KİME YAPILIR?
BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ
EKOKARDİOGRAFİ NEDİR?
 
Güncel
  ERGENLİK DEĞERLENDİRMESİ
 

Ergenlik Dönemi ve Değerlendirilmesi

 

Ergenlik nedir?

 

Ergenlik insan bedeninde üreme işlevinin sağlanması ile sonuçlanan bir dizi değişikliğin gerçekleştiği bir büyüme ve gelişme evresidir.

 

Ergenlik boyunca bedende ne gibi değişiklikler olur?

 

Her iki cinste ortak olarak boy büyümesi hızlanır. Bu durum hem büyüme hormonu hem de cins hormonlarının artışına bağlıdır. Ergenliğin sonlarında her iki cinste de bulunan (kızlarda fazla, erkeklerde az) östrojen hormonunun etkisiyle kemiklerin büyüme uçları kapanarak boy büyümesi durur.

 

Kız ve erkeklerde farklı özellikleri olan beden yapılarına dönüşüm gerçekleşir. Kızlarda yağ dokusu, erkeklerde kas dokusu artar.

 

Koltukaltı ve pubik bölge (dış genital organla karın alt bölümü arasında yer alan üçgen alan) kıllanması gerçekleşir. Erişkin tipi ter kokusu başlar. Saç ve ciltte yağ bezlerinin gelişmesi olumsuz beslenme ve hijyen koşullarının da etkisiyle akneye yol açabilir. Bu değişiklikler esas olarak böbreküstü bezinden salgılanan Dehidroepiandrosteron (DHEA) hormonunun etkisiyle gerçekleşir.

 

Ortaklaşa "gonad" adı verilen, kızlardaki karşılığı over, erkeklerdeki karşılığı testis olan yumurtalıklar gelişir. Kızlarda östrojen ve progesteron, erkeklerde testosteron hormonlarının düzeyleri artar. Her iki cinsin yumurtalıklarında germ hücresi adı verilen, üremeyi sağlayan hücreler gelişir. Bu değişiklikleri başlatan her iki cinste hipofiz denen beynin alt yüzüne bitişik fındık büyüklüğündeki organın salgıladığı LH ve FSH hormonlarıdır. Bu hormonların ergenlik döneminde neden arttığı henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Sonuç olarak kızlarda meme dokusu büyür ve şekillenir, adet görme başlar. Erkeklerin penis ve skrotum yapısı büyür, kas dokusu artar, sesi kalınlaşır, beden kıllanması artar, yüz kıllanması gelişir.

 

Doktorlar ergenliği nasıl değerlendirir?

 

Kızlarda gerçek ergenliğin başlamasının ilk bulgusu meme tomurcuklanmasıdır. Kahverengi meme ucu ve haresinin altında küçük bir beze gibi ele gelen bu tomurcuk erken aşamadır. Karşıdan bakıldığında yeni oluşmuş meme hissi veren dönem bir sonrakidir, normal şeklini almamış ama öne doğru kabarıklığı artmış dönem bunu izler ve normal meme şeklini aldığında hacmi küçükse de son evreye gelmiştir. Adet genellikle bu son aşama veya bir önceki aşamada beklenir ve bu ortalama ilk tomurcuklanmadan iki yıl sonradır. Koltukaltı ve pubik kıllanma da bu arada, nadiren de memeden önce başlar ve bunun adet başlamasının habercisi olarak kabul edilmesi doğru değildir.

 

Erkeklerde dışarıdan anlaşılan hiç bir belirti yokken testislerin 4 mililitreye ulaşması uzman tarafından anlaşılabilen bir ilk işarettir. Bu, küçük-orta boy bir zeytin boyutu gibidir. Pubik ve koltukaltı kıllanması bazen aynı anda gelişebilir.

 

Gelişimin erken veya geç olması nedir?

 

İlk meme tomurcuklanmasının 8 yaşından önce görüldüğü kız çocukları, testis hacmı 9 yaşından önce 4 mililitreyi bulan erkek çocukları, yine 8-9 yaşından önce koltukaltı ve/veya pubik kıllanması başlayan kız ve erkek çocukları erken ergenlik yapabilecek hastalıklar yönünden bir uzmana danışmalıdır.

 

İlk meme tomurcuklanmasının 12.5 yaşında hala görülmediği veya 15 yaşına rağmen adet görmeyen kız çocukları, testis hacmı13.5 yaşına rağmen hala 4 mililitreyi bulmayan erkek çocukları, yine13-14 yaşına rağmen koltukaltı ve/veya pubik kıllanması başlamayan kız ve erkek çocukları geç ergenlik yapabilecek hastalıklar yönünden bir uzmana danışmalıdır.

 

Prof. Dr. İlknur Arslanoğlu

Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi

 

 
 
  Terimler Sözlüğü
  Kısa ürün bilgisi (küb) ve kullanma talimatının (kt) hazırlanmasında kullanılmak üzere...
  >>
  Kitaplar
  Bebek bakımı, çocuk ve ergen ruh sağlığı, ilk yardım yöntemleri hakkında önerdiğimiz kitaplar...
  >>
  Hipokrat Yemini
 

Hipokrat’in kim olduğunu, Hipokrat Yemini’ nin ne olduğunu biliyor musunuz?

  >>
  Linkler
  İnternet meraklılarının ilgisini çekebileceğini düşündüğümüz ve önerdiğimiz siteler.
  >>
  E-bülten Aboneliği
Adınız ve soyadınız
E-posta adresiniz